را دقيقاً حدس مىزنند و معمولًا هم حدس آنها مطابق واقع مىشود و ترديدى ندارند كه اين صبره يك خروار است باز با مشاهده و حدس ، رفع غرر مىشود و نيازى به كيل كردن نيست . يا مثلًا در مواردى كه جنس مكيل يا موزون خيلى كم است ( دو يا چند حبّهء گندم ) يا خيلى سنگين است ( قطعهء بزرگ آهن كه با امكانات قديم قابل وزن كردن نبود . ) باز نيازى به تقدير نيست و بدون آن هم غرر مندفع است . پس اين شواهد با اين مىسازد كه مناط غرر شخصى باشد و در شخص اين موارد غرر نيست پس معامله صحيح است . قوله : و ممّا ذكرنا : در باب انواع سكّه‌ها برخى از سكّه‌ها خالص از فلزّى غير از طلا و نقره درست شده‌اند مثل پولهاى سياهى كه قبلًا با آنها معامله مىشد ، اينها گرچه به حسب اصل ( كه نوعى فلزّ هستند . ) موزون بوده و با وزن كردن معامله مىشوند و لذا ربا بردار هستند يعنى بيع هم جنس به هم جنس با زيادى در يك طرف كه ربا و حرام و باطل است ولى حالا كه مسكوك شده و نقد رايج گرديده‌اند و علم به وزن آنها لازم نيست و حتّى اگر طرفين معامله بدانند كه اين پولهاى سياه برخى سبك‌تر از بعضى ديگر است و وزن كمترى دارد باز معامله غررى نيست و اشكالى ندارد تا چه رسد به فرضى كه ندانند كه سبكتر هست يا نيست . سرّمطلب آن است كه اينها فعلًا از جملهء معدودات هستند و اهل معامله آنها را با شمردن ، ثمن قرار مىدهند و مىگويند : اين كتاب را به چند پول سياه خريدم و كارى با وزن آن ندارند ، و شناخت مقدار ماليت و ارزش آنها به شناخت وزن آنها بستگى ندارد . و نيز برخى از سكّه‌ها مركّب از مس و نقره است يعنى بدنهء آن از مس است و روكش نقره‌اى دارد ( مثل اكثر نقدهاى رايج در بغداد در زمان شيخ اعظم ) اينها نيز فعلًا كه مسكوك شده‌اند همان حكم پولهاى سياه را دارند و علم به وزنشان لازم نيست . و نيز برخى از سكّه‌ها درهم يا دينار خالص است يعنى صد درصد از طلا يا نقره درست شده‌اند اينها نيز با اينكه بالاصالة موزون هستند و ربا در آنها مىآيد و زيادى در يك طرف مبطل است ولى فعلًا نقد رايج منطقه‌اى شده و با شمردن ، معامله مىشوند و لازم نيست طرفين علم به وزن آنها داشته باشند و لذا نوع كسانى كه با انواع سكّه‌هاى